De Zen stemstrategie Effectief stemmen in een televisie democratie door Koert van Mensvoort Volgens een oude Zen analogie is een heldere geest niet te verkrijgen door activiteit, maar door stilte, zoals een modderige vijver het beste helder te maken is door niet te roeren, maar door hem met rust te laten. Een alternatieve stem strategie.

Binnenkort mogen we weer naar de stembus. Veel kiezers valt het bepalen van de politieke voorkeur zwaar. Het aantal zwevende kiezers is groter dan ooit. De meeste kiezers proberen hun keus te bepalen door zo veel mogelijk feitelijke informatie te vergaren en deze te wegen. De overvloed aan feiten maakt de berekening eigenlijk te ingewikkeld om eenduidig op te lossen. Bovendien zijn de feiten vaak fragmentarisch, versplinterd of buiten hun context geplaatst. Twijfel blijft. De strategie van kennisvergaring en weging leidt vaak niet tot een bevredigende keus.

STEMMEN OP BASIS VAN TELEVISIEBEELDEN

Er is een alternatief: de Zen stemstrategie. In vier stappen gaat het als volgt.

Om de Zen stemstrategie tot een goed einde te brengen is het van cruciaal belang dat werkelijk alle politiek inhoudelijke uitspraken worden genegeerd. Laat uzelf niet verleiden door de feiten maar oordeel puur op vorm. Volgens een oude Zen analogie is een rustige geest niet te verkrijgen door activiteit, maar door stilte, zoals een modderige vijver het beste helder te maken is door niet te roeren, maar door hem met rust te laten.

Het meest geschikt zijn live televisiebeelden. Gemonteerde beelden lenen zich minder omdat ze makkelijker te manipuleren zijn door 'de media'. Het beste is het als u het geluid uit zet en alleen kijkt (gevorderde zen-stemmers kunnen het geluid aan laten staan). Kijk naar de ogen, kijk naar het bewegen van de mond. Komen deze personen u over als een goede bestuurders? Let goed op de onderlinge omgang van partijgenoten. De lijsttrekker alleen is echt niet genoeg! Is dit een groep waar u bij wilt horen? Zou u een reis willen maken met deze mensen? Let ook op kleding. Laat u niet beinvloeden door de camerahoek of de belichting, probeer u zo direct mogelijk in te leven in de psyche van de persoon, bevalt het wat u ziet? Kunnen deze personen u vertegenwoordigen. Oordeel niet onmiddelijk, maar leef u in. Een kwestie van empatisch vermogen.

BLAUWE OGEN, WITTE TANDEN EN POPULISME

U bent nog niet overtuigd. Als we op deze manier democratie gaan bedrijven neemt het populisme de macht, hoor ik de weldenkende burger al tegenwerpen. Is dit werkelijk zo? Ik denk van niet. Juist wanneer de beeldvorming een consensieus en expliciet onderdeel wordt van de besluitvorming, maakt populisme minder kans. U vergooit uw stem toch zeker niet aan de politicus met de blauwe ogen en witste tanden? Waarschijnlijk kiest u voor de politicus die uw eigen levenstijl het beste reflecteert. De goedlachse bakkersvrouw die een belegen wijn vlotjes wegslobbert of liever een serieus stoffig geklede sociaal democraat die u sympathie heeft. De kans is groot dat de partij wiens stijl u het beste bevalt ook de politieke inhoud vertegenwoordigt die bij u past. Politiek gaat inderdaad niet over personen, maar over keuzes en ideeën. Dit neemt niet weg dat een politieke lifestyle ook tot uiting komt in een persoonlijke levenstijl. Doe hier als kiezer uw voordeel mee.

EEN BEELD IS EVENMIN EEN LEUGEN ALS DAT EEN TEKST DE WAARHEID IS

Laten we het probleem eens bekijken in termen van informatie overdracht. Wat is efficienter? Het lezen en interpreteren van een overvloed van feiten en stellingnames om hiermee vervolgens een beeld te vormen van een politieke agenda. Of, een aandachtige studie van het beeld dat een partij uitstraalt en dit direct gebruiken in de besluitvorming. Het lijkt te eenvoudig om waar te zijn. Op school hebben we geleerd dat we tekst kunnen verklaren en achter ieder beeld een drogbeeld moeten zoeken. Dit is een culturele misprogrammering waar de Zen stemstrategie ons op voortreffelijke wijze van bevrijdt. Ook beeld communiceert inhoud en deze is evenmin per definitie leugenachtig als dat een tekst per definitie de waarheid bevat. In een tijd van data overvloed wordt vorm cruciaal bij de overdracht van een inhoud.

VORM VOLGENS INHOUD

Om de strategie te begrijpen en tot een goed einde te brengen is een perspectiefwisseling noodzakelijk. Zoiets als met de bekende dubbelbeeld plaatjes. Eerst zie je alleen de kandelaar, maar als je er van de andere kant naar kijkt valt er ook silhouet te herkennen. Ten slotte is het mogelijk beide afbeeldingen te zien. Vorm volgens inhoud en inhoud volgens vorm.

Doe vooral een evaluatie achteraf, op basis van de feiten.

Discussieer mee...

Lees ook het artikel: 'Snelschaken'...